ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ & ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ

HONG KONG DREAMIN’

Κάθε φορά που ακούω την ατάκα «πες μου καμία ταινία να δω», αποφεύγω να δώσω απάντηση. Είναι τόσες πολλές οι ταινίες που θέλω να προτείνω, που στο τέλος μπερδεύομαι και εγώ ο ίδιος. Επίσης, ο καθένας έχει το δικό του γούστο και τις δικές του προτιμήσεις. Μια ταινία, βέβαια, μπορεί να είναι καλή, ανεξαρτήτως σε ποιο είδος ανήκει, αλλά δέχομαι να μην έχουν όλοι την ίδια θετική άποψη που έχω εγώ π.χ. για κάποια slasher B-movie των 80s. Τις περισσότερες φορές απαντώ με ένα ξερό «ψάξε μόνος σου» ή το πιο εριστικό, «δε βλέπω ταινίες». Αν είμαι, όμως, σε καλύτερο mood, η ταινία που πάντα μου έρχεται πρώτη στο μυαλό είναι το «Chungking Express» (1994, Wong Kar-wai). Μάλλον γιατί μου φαντάζει απίθανο να μην αρέσει το συγκεκριμένο φιλμ, όπως και γενικότερα το σινεμά του Wong Kar-wai. 

Οι ταινίες του Kar-wai έχουν κάτι το τόσο ακαταμάχητο, που δεν μπορείς να πάρεις τα μάτια σου από πάνω τους. Η μοναδική ικανότητά του να καδράρει αριστοτεχνικά πρόσωπα και καταστάσεις, σε συνδυασμό με την εκθαμβωτική φωτογραφία του μόνιμου συνεργάτη του, Christopher Doyle, δημιουργούν ένα κινηματογραφικό σύμπαν στο οποίο θα ήθελες πολύ να ανήκεις και εσύ. Η απαράμιλλη αισθητική του σε μαγνητίζει, αλλά το περιεχόμενο είναι αυτό που στο τέλος σε κερδίζει. Το συναίσθημα -και όχι απαραίτητα η ιστορία- είναι το περιεχόμενο, και το κινηματογραφικό στυλ υπάρχει για να το προκαλέσει. Το σινεμά του WKW δε μοιάζει με κανενός άλλου και αυτό είναι που το κάνει τόσο ξεχωριστό. Το «Chungking Express» είναι η ιδανική επιλογή για να ξεκινήσεις να το ανακαλύπτεις, αφού συγκεντρώνει όλες τις αρετές του έργου του. Μέσα σε όλα αυτά, υπάρχουν και κάποιες πληροφορίες που κάνουν την ταινία ακόμα πιο ενδιαφέρουσα.

Το «Chungking» του τίτλου παραπέμπει στο Μέγαρο Chugking στο Tsim Sha Tsui, όπου ο Kar-wai έζησε μικρός. Το «Express» αναφέρεται στην καντίνα Midnight Express, που βρίσκεται στο Lan Kwai Fong, μια περιοχή στο κέντρο του Hong Kong. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους θα συναντήσουμε τον Tony Leung, τον ηθοποιό-σήμα κατατεθέν των ταινιών του, τον εξίσου αγαπημένο του πρωταγωνιστή, Takeshi Kaneshiro, αλλά και τις Brigitte Lin και Faye Wong, πολύ δημοφιλείς σταρ στη χώρα τους. Η ταινία ολοκληρώθηκε μέσα σε μόλις τρεις μήνες και αρχικός στόχος του Kar-wai ήταν να εμπεριέχει τρεις διαφορετικές ιστορίες. Τελειώνοντας, όμως, τα γυρίσματα για τις δύο πρώτες, συνειδοποίησε ότι ήταν ήδη αρκετά μεγάλες σε διάρκεια και του ήταν αδύνατο να χωρέσει και μια τρίτη. Έτσι, για καλή μας τύχη, αποφάσισε να κάνει μια ακόμη ταινία. Πήρε την ιστορία που του είχε περισσέψει, πρόσθεσε άλλη μία στο σενάριο, και έτσι γεννήθηκε το κινηματογραφικό alter ego του «Chungking Express», το «Fallen Angels», που προβλήθηκε στους κινηματογράφους έναν χρόνο αργότερα. 

Στο «Chungking Express» o Kar-wai στήνει ένα πορτρέτο περίπλοκων και μπερδεμένων ψυχών. Οι ήρωές του ψάχνουν απεγνωσμένα κάποιον να αγαπήσουν, κάποιον να ενδιαφερθεί για τα αισθήματα τους, προκειμένου να έχει νόημα η ζωή τους. Τόπος δράσης της ιστορίας είναι το Hong Kong, το μέρος που συνδέθηκε όσο τίποτα άλλο με τις ταινίες του Kar-wai: μια ζωντανή αστική ζούγκλα που κατακλύζεται από πανύψηλους ουρανοξύστες, μια πολυσύχναστη και αλλοτριωμένη πόλη γεμάτη σκοτεινά μονοπάτια, όπου μπορείς πολύ εύκολα να εξαφανιστείς μέσα στο αχανές πλήθος, αλλά παράλληλα, είναι εφικτό να συναντάς ξανά και ξανά τα ίδιους ανθρώπους, λες και ο χρόνος σταματά. 

Στην πρώτη ιστορία, παρακολουθούμε έναν νεαρό αστυνομικό (με τον αριθμό 223), τον οποίο χώρισε η κοπέλα του, που ονομάζεται May, την Πρωταπριλιά. Τα γενέθλιά του είναι ακριβώς σε έναν μήνα και αυτή είναι η νοερή προθεσμία που θα της δώσει για να επιστρέψει πίσω. Κάθε μέρα αγοράζει μία κονσέρβα ανανά με ημερομηνία λήξης την πρώτη μέρα του Μάη και κινείται στο νυχτερινό Hong Kong μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας. Στην πορεία, συναντά μια γυναίκα του περιθωρίου, μπλεγμένη σε μια ιστορία ανταλλαγής ναρκωτικών, και επιδιώκει να περάσει λίγη ώρα μαζί της και να κερδίσει τη συμπάθειά της. 

Το πρώτο μέρος, το οποίο έχει μικρότερη διάρκεια, είναι πιο σκοτεινό και σηματοδοτείται από τον χωρισμό του νεαρού αστυνομικού και την παρουσία της μυστηριώδους γυναίκας. Οι δυο τους γνωρίζονται σε ένα μπαρ, όπου η πρώτη προσέγγιση γίνεται με το περιβόητο «Do you like pineapple?” από τον Takeshi Kaneshiro. Η αλλόκοτη αυτή ερώτηση έχει αποτέλεσμα και καταλήγουν να περνούν τη νύχτα μαζί, χωρίς τίποτα ερωτικό να προκύψει μεταξύ τους. Εκείνος, άυπνος, τρώει ό,τι βρει μπροστά του και βουρτσίζει εμμονικά τα δόντια του, τη στιγμή που η εξουθενωμένη Brigitte Lin κοιμάται χωρίς να καταλάβει τίποτα, σε ένα υπέροχο anti-romance ενσταντανέ της ταινίας. Κι όμως, στον ονειρικό κόσμο του WKW, αυτή η περίεργη και σύντομη γνωριμία δίνει το έναυσμα σε εκείνον να ξεφύγει από την απόλυτη συναισθηματική του απομόνωση. Υπόσχεται στον εαυτό του να ανακάμψει και ελπίζει ότι θα θυμάται για πάντα αυτή τη γυναίκα, που ήταν μαζί του μόνο για λίγες ώρες, αλλά του άλλαξε τη ζωή. 

Η Brigitte Lin, χωρίς να χρειαστεί να πει πολλά, κλέβει την παράσταση, στον ρόλο μιας αινιγματικής γυναίκας που κυκλοφορεί με καπαρντίνα, ξανθιά περούκα και μαύρα γυαλιά, θυμίζοντας κάτι από Greta Garbo. Τα πάρε-δώσε της με μια ομάδα Ινδών μεταναστών, τους οποίους χρησιμοποιεί σαν βαποράκια, τη φέρνουν σε δύσκολη θέση, όταν το αφεντικό της την προδίδει. Το μόνο που τη νοιάζει είναι να πάρει εκδίκηση και η παραμονή της στο σπίτι του νεαρού αστυνομικού είναι για εκείνη απλά ένα μέσο διαφυγής από τα προβλήματά της. Όταν θα εκπληρώσει τον σκοπό της, θα εξαφανιστεί, χωρίς να αποκαλύψει τίποτα για την πραγματική της ταυτότητα, καθώς στο επίκεντρο βρίσκεται μονάχα η περσόνα που έχει χτίσει. Οι εκστατικοί φωτισμοί, η ξέφρενη κίνηση της κάμερας μέσα στο χάος της νυχτερινής πόλης και τα voice over με τους εσωτερικούς μονολόγους του Takeshi Kaneshiro, βάζουν τη σφραγίδα τους στο πρώτο κεφάλαιο της ταινίας, με τους θεατές να γίνονται μάρτυρες σε ένα κομφούζιο εικόνων, χρωμάτων και μελαγχολίας που δεσπόζει στην ατμόσφαιρα. 

Και εκεί που τελειώνει η πρώτη ιστορία, αρχίζει η δεύτερη, η οποία διαδραματίζεται στους ίδιους δρόμους, αλλά πλέον υπάρχει ένας άλλος αστυνομικός (με τον αριθμό 663) που ταλανίζεται εξ αιτίας του χωρισμού του από μια αεροσυνοδό. Όλα αλλάζουν στη ζωή του, τη στιγμή που γνωρίζει τη Faye, την καινούρια πωλήτρια της καντίνας στην οποία συχνάζει. Μια κοπέλα που ονειρεύεται να επισκεφτεί την California και της αρέσει να ακούει μουσική στη διαπασών. H Faye ερωτεύεται τον αστυνομικό και προσπαθεί να βελτιώσει τη ζωή του ξεκινώντας από το διαμέρισμά του (extra fact: στο διαμέρισμα αυτό έμενε στην πραγματική ζωή ο Christopher Doyle). 

Το δεύτερο μέρος διαφέρει σημαντικά σε σχέση με το πρώτο. Ο WKW συνεχίζει να ζωγραφίζει με τον φακό του, καταπιάνεται με ένα παρόμοιο θέμα, αλλά το προσεγγίζει με πιο ανάλαφρη διάθεση, προσθέτοντας μια ευχάριστη νότα, στην οποία δε μας έχει συνηθίσει. Οι ημερήσιες λήψεις είναι σίγουρα περισσότερες, οι ρυθμοί πιο χαλαροί και η μουσική μπαίνει σε πρώτο πλάνο. Αγαπημένο τραγούδι της Faye είναι το «California Dreamin» των The Mamas & The Papas, ένα κομμάτι που αντηχεί συχνά στις σκηνές της ταινίας. Το τραγούδι είναι αφενός ωραίο ως άκουσμα, αφετέρου, λειτουργεί περισσότερο για να αναδείξει την κοσμοθεωρία και τους στόχους της ηρωίδας του. Ένα άλλο τραγούδι που μένει αξέχαστο είναι το «Dreams» από τους Cranberries, το οποίο ερμηνεύει η ίδια σε μια καντονέζικη έκδοση. Ακούγεται για πρώτη φορά, όταν η Faye καθαρίζει κρυφά το διαμέρισμα του «663», τοποθετεί υπνωτικά χάπια στο νερό του για να τον αποτρέψει να βγει έξω τα βράδια και ελέγχει το κρεβάτι του με μεγεθυντικό φακό, για να δει αν υπάρχουν σημάδια από άλλες γυναίκες, σε μία από τις πιο όμορφες σκηνές της ταινίας. Σε αντίθεση με την ψυχρή και κυνική Briggite Lin, η Faye είναι μια φιλόδοξη κοπέλα που ξεχειλίζει από ζωντάνια και όρεξη για να κάνει περισσότερα πράγματα στη ζωή της. Το μόνο της ελάττωμα είναι ότι δε βρίσκει το σωστό τρόπο για να εκφράσει τα συναισθήματά της στον ανυποψίαστο αστυνομικό. Παρ’ όλα αυτά, κάνει ακόμα και τις σκανδαλιές της να φαίνονται σαν τις πιο γλυκές πράξεις που μπορεί να κάνει κανείς για να αποκτήσει αυτό που επιθυμεί. 

Ο Tony Leung, από την άλλη, είναι βυθισμένος στις αναμνήσεις του με την πρώην κοπέλα του και όσο περνάει ο καιρός, τη σκέφτεται όλο και περισσότερο. Οι λυρικές απεικονίσεις των σκηνών που περνούσαν μαζί μάς πείθουν ότι είχαν μια ειδυλλιακή σχέση, που ήταν κρίμα που τελείωσε. Όταν, όμως, θα τη συναντήσει τυχαία σε ένα μίνι μάρκετ, θα συνειδητοποιήσει πως η απώλειά της τον είχε κάνει να την εξιδανικεύσει στο μυαλό του. Ο πραγματικός έρωτας ήταν μπροστά στα μάτια του, αλλά αυτός τον αγνοούσε και προτιμούσε να ζει μέσα στις φαντασιώσεις του. Ο Wong Kar-wai, πιο αισιόδοξος από κάθε άλλη φορά, θα του δώσει μια δεύτερη ευκαιρία. Η ανταλλαγή βλεμμάτων μεταξύ του Tony Leung και της Faye Wong, όταν πλέον ξέρουν και οι δύο τι είναι αυτό που θέλουν πραγματικά, έρχεται να βάλει το κερασάκι στη τούρτα και να πλημμυρίσει την οθόνη με αμέτρητα συναισθήματα. 

Ληγμένες κονσέρβες ανανά, δύο ροζ γάντια και ένα αεροπλανάκι, είναι μερικά από τα στοιχεία της ταινίας που την κάνουν τόσο αξιολάτρευτη. Το «Chungking Express» μοιάζει σαν ένα τραγούδι που το ακούς για πρώτη φορά, αλλά είσαι σίγουρος ότι το έχεις ξανακούσει. Ένα ποπ αριστούργημα, που εκρήγνυται με χρώμα και λαγνεία. Μια ιστορία για ανεκπλήρωτους έρωτες και ραγισμένες καρδιές, που στο τέλος σε κάνει να ονειροπολείς και εσύ, κάπου στο Hong Kong. 

κείμενο του Kuleshov

artwork της Άννας

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *